De Russische edelman Oblomov, de hoofdpersoon uit de gelijknamige roman van Ivan Gontsjarov, is hopeloos lethargisch. Hij is constant bezig met het maken van plannen, maar komt zelden in actie om zijn ideeën vorm te geven. Wel denkt hij te weten wat een werkend leven inhoudt: ‘To choose a modest path of labour and follow it, drawing a deep furrow (…)’ Het volgen van dat pad laat dus diepe sporen achter. En Oblomov zelf? Hij doet er honderdvijftig pagina’s over om uit bed te komen. 

De meeste wilde zoogdieren hebben die keuze niet. Overal in het landschap vind je tekens van hun werk, van wissels, prenten en omgeknaagde bomen tot nesten, burchten en schade aan gewassen. Terwijl Oblomov slaapt, bouwen dassen hun burchten. Wanneer gedachten hem verlammen, graven bevers hun kanalen. Zodra hij op drempels stuit, breiden mollen tunnels uit. Dag in, dag uit worden routines herhaald. Voor apathie is simpelweg geen ruimte of tijd. 

Ook de paden die wij bewandelen (of juist niet bewandelen) beïnvloeden de omgeving. Denk aan de impact van recreatie op de vruchtbaarheid van edelherten (p. 3) of de effecten van baggerwerken op de aanwezigheid van meervleermuizen (p. 6). Andere activiteiten pakken juist positief uit, zoals het afgelopen Jaar van de Hermelijn (p. 10), het succes van Waarneming.nl (p. 14), het nieuwe Jaar van de Woelmuis (p. 18) of de ontwikkeling van de Zoogdierstichting (p. 20). 

Niets dat de moeite waard is gaat zonder vallen en opstaan. Dat geldt zowel voor het overlevingsgedrag van dieren als de abstractere projecten die de mens nastreeft. Allemaal zitten we in hetzelfde schuitje. Het is oude wijn in nieuwe zakken. 

D.R. Taylor
Eindredacteur Zoogdier

Oorspronkelijk verschenen als redactionele bijdrage in Zoogdier (jaargang 36-1).